Sứa – Món quà đặc biệt của tháng tư

Tiết cuối xuân đầu hè, trời Hà Nội bắt đầu hiện hữu cảm giác oi nồng, bỗng nghe ai đó thủ thỉ: “mùa sứa”. Cứ vào khoảng tháng 3 âm lịch, sứa đàn đàn, lũ lũ rủ nhau nổi thành từng đám trên mắt biển trông như những tấm thảm trong suốt.

Nguồn ảnh: tinmoi

Tháng ba, khi cái nắng đầu xuân còn rất dịu, từng cơn gió nhẹ vẫn làm se lạnh lòng người, ai đó chợt dừng chân ven đường, bên gánh hàng rong để mong thưởng thức một món quà ngon chỉ xuất hiện ít ngày rồi lại phải đợi chờ một năm sau mới có thêm lần nữa. Đó là món sứa tươi.

Tiết cuối xuân đầu hè, trời Hà Nội bắt đầu hiện hữu cảm giác oi nồng, bỗng nghe ai đó thủ thỉ: “mùa sứa”. Cứ vào khoảng tháng 3 âm lịch, sứa đàn đàn, lũ lũ rủ nhau nổi thành từng đám trên mắt biển trông như những tấm thảm hồng hồng trong suốt. Nhưng “mùa sứa” này cũng chẳng kéo dài, chỉ dăm ba tuần, thế cũng đủ để người Hà Nội chớp lấy cơ hội thưởng thức món sứa.

Nguồn ảnh: bepnhabil

Không biết từ bao giờ, sứa biển trở thành món ăn khoái khẩu, đậm chất dân dã mà tinh tế. Món quà độc đáo này phải ăn ngay nơi cổng chợ, bên vỉa hè, dưới tán cây hay giữa nơi nhộn nhịp muôn người qua lại trong cái không khí giao mùa, trong sự ồn ào tấp nập.

Nguồn ảnh: my.opera

Những gánh hàng rất “nghiệp dư”, không bàn ghế, không mái che, chỉ là đôi quang gánh đơn sơ tạm bợ.

Một bên quang là chiếc nồi hoặc chiếc chậu sành trong đó bập bềnh, những lát sứa tươi nâu đỏ, có chỗ trong vắt như thạch trắng, lẫn vào đó là những sợi râu như râu con bạch tuộc, nổi chìm trong một thứ nước cũng nâu đỏ bốc lên chút ít chất nồng vương vấn của thứ hải sản này.

Chiếc quang bên kia lại đầy đủ thứ gia vị khác, rau kinh giới, bánh đa nướng, quả dưa chuột, miếng đậu phụ nướng vàng, chút bún trắng tinh, âu mắm tôm xám đỏ để sẵn được bốc vào cái mẹt tre xinh xinh mỗi thứ một ít.

Nguồn ảnh: nhasisaigon

Các bà, các chị ai cũng muốn sà vào hàng quà lạ miệng, tự kiếm chỗ ngồi cho riêng mình để thưởng thức món ăn hấp dẫn này.

Bà bán hàng thoăn thoắt đôi tay, cầm tảng sứa tươi còn ròng ròng nước màu hồng, cho khách chọn miếng nào ưng ý. Bà có con dao thật đặc biệt, đó là một thanh tre cắt được vót nhẵn, mảnh như chiếc lá lúa, đưa một vài đường, từng miếng sứa ngon lành vuông vức đã nằm trên mẹt, miếng dầy miếng mỏng, miếng trong miếng đục, thơm thơm, nồng nồng.

Nguồn ảnh: hoaphuongdo.vn

Một bữa quà đơn giản nhưng cũng thật cầu kỳ. Mỗi miếng sứa được ăn kèm đủ thứ gia vị, thơm mùi lá kinh giới, mát vị dưa chuột, giòn vị bánh đa, mềm vị đậu nướng, và không thể thiếu đượclà vị mắm tôm nồng nồng dậy mùi. Nhai miếng sứa, cảm được cái vị mặn của muối biển, vị ngọt của sứa ứa ra từ trong miệng, giòn tan mà không nát, mặn mòi mà mát lịm, vị đậm đà tự nhiên ấy mới chứng tỏ sứa là tươi ngon.

Người phụ nữ Hà Nội sành ăn, tháng ba âm lịch thế nào cũng phải tìm được bà hàng sứa quen thuộc từ năm trước, ăn chút ít cho đỡ thấc thỏm nhớ mong cái hương vị bình dị từa tựa như miếng chả rươi tháng chín, tháng mười heo hanh gió chuyển.

Nguồn ảnh: webtretho

Sứa có thể chế biến được nhiều món, thông dụng nhất vẫn là món sứa trộn. Sứa đem về được chần sơ qua nước ấm cho sạch sau đó đem để cho ráo nước trước khi trộn. Gia vị dùng để trộn sứa có rất nhiều loại. Món sứa trộn phải dùng nhiều rau để bớt ngán, ăn sứa thì cũng nhất thiết phải dùng đồ sành sứ, đũa tre, đũa gỗ.

Nguồn ảnh: lamchame

Người ta hay dùng chuối chát để đánh bạt mùi tanh của sứa, hoặc phải tìm cho được trái mít non. Sau đó cho rau, sứa, các loại gia vị, nước mắm, ớt, tỏi vào trộn đều, rồi rắc đậu phụng rang và bóp bánh tráng nướng vào. Vậy là đã có một món ăn lạ miệng sau những ngày miệt mài trong các mâm cỗ tết.

Từng miếng sứa đỏ au, trong vắt đã được cắt vuông vức ra đĩa, bát mắm tôm chế thêm ít ớt tươi, chanh vắt và đường sao cho vừa miệng rồi đánh bông lên, rau và gia vị cũng đã sắp đủ trên chiếc mẹt. Gắp miếng sứa trong veo hồng tươi chấm chút mắm tôm là cảm ngay vị man mát dễ chịu nơi đầu lưỡi.

Nhai kỹ miếng sứa giòn giòn, dai dai ấy còn thấy vị ngọt, vị mặn của nước biển, cái vị độc đáo thêm chút vị bùi của cùi dừa tạo nên vị độc đáo khó cưỡng lại.

Nguồn ảnh: vzone.vn

Hà Nội không có biển, thế mà không đặc sản nào lại không hiện hữu nơi đây. Sứa có ở nhiều nơi nhưng chẳng đâu như sứa Hà Nội, người ta chẳng bao giờ ăn sứa để no mà nó chỉ là món quà lót dạ, chế biến thật đơn giản, thanh mát, rẻ nhưng có vị rất riêng của Hà Nội.

Ngọc Dung
TapchiMonngon.com