Chuyện bếp núc của người Thái và người Việt

Khi học một ngôn ngữ, người ta có nhiều phương pháp học khác nhau. Nhưng học để qua đó biết và yêu thêm về văn hóa, về phong cách sống là bài học giá trị nhất mà chúng tôi được học cùng với một cô giáo nước ngoài.

Nguồn ảnh giadinh

Xin được giới thiệu bản tự truyện về những ngày dạy học ở Việt Nam của một cô giáo Thái Lan với tình yêu thương học trò đã truyền cảm hứng học ngôn ngữ cho sinh viên mà cô dạy qua những bài học về bếp núc, về giá trị văn hóa của mỗi dân tộc.

“Cô Bô chắc không biết nấu ăn” là câu tiếng Thái mà sinh viên của cô Beau phát âm chuẩn nhất, không ai bị nói sai nhưng cô nghe rồi lại cảm thấy hoài nghi khả năng bếp núc của mình. Mà cũng có thể đúng vì món ăn Việt Nam cô chưa khi nào làm cả và cô cũng không biết làm ra sao. Và từ đó cô đã nảy sinh ý tưởng cùng các em “lăn vào bếp”, cũng là cách để cả cô và trò cùng được thưởng thức nhiều món ăn ngon và sâu xa hơn, cô muốn các em học tiếng Thái được nhiều hơn.

Nguồn ảnh nhakhoa

“Cô ơi! Cô ơi! Sáng thứ tư bọn em sẽ đến phòng cô và nấu món ăn Việt Nam cho cô ăn được không ạ? ” lớp trưởng xin phép cô với một giọng cực kì trong trẻo. “Được chứ! Các em sẽ đến mấy giờ vậy? để cô còn chuẩn bị trước” cô hỏi bởi vì tất cả đều biết rằng người Thái “thức khuya dậy muộn” hơn người Việt cho nên việc giao hẹn trước bao giờ cũng là việc rất quan trọng. “8 giờ sáng cô đã dậy chưa? bọn em đến 8 giờ được không cô? Sinh viên đưa mắt nhìn cô mà không chắc rằng cô có thể dậy vào giờ đó được. “Được chứ, cô sẽ dậy sớm ! các em đến phòng cô trước sau đó chúng ta sẽ cùng nhau đi chợ nhưng các em sẽ nấu món gì vậy? cô giáo hỏi vì cô muốn biết thực đơn của trưa ngày mai.

Sinh viên Việt Nam nhiều người có hoàn cảnh không khác so với sinh viên Thái Lan là phải xa nhà lên thủ đô học từ bậc trung học. Do đó sinh viên ngoại tỉnh cả nam lẫn nữ cần phải biết chăm sóc bản thân và chi tiêu một cách tiết kiệm bởi vì số tiền bố mẹ gửi cho mỗi tháng có giới hạn.Ăn ngoài từng bữa, từng ngày là phải chi tiêu nhiều hơn . Các em phải chọn nơi để thuê nhà sống, nấu cơm và chế biến thức ăn luôn. Món mà sinh viên thích nấu nhất là những món nấu đơn giản mà giá không đắt lắm ví dụ như rau xào,thịt lợn luộc,nem,khoai tây rán, trứng rán, các loại canh khác nhau …..

“Cô ơi!cô đã khi nào ăn canh chua chưa ạ? ” sinh viên tò mò muốn biết “Nếu như cô chưa khi nào ăn thì bọn em sẽ nấu cho cô ăn nhé!canh này nấu dễ mà”. “Chính cô cũng chẳng biết là cô đã từng ăn hay chưa nữa bởi vì tên món ăn Việt Nam khó nhớ lắm. Em bảo cho cô nhé : Canh này như thế nào?” cô lại kiểm tra khả năng nói tiếng Thái của sinh viên.

“Đây là loại canh mà tất cả các gia đình người Việt rất thích ăn , có cà chua màu đỏ .Một số có thêm dứa màu vàng nữa. Nếu cô thích cá thì cho cá vào, thích ăn ốc thì thêm ốc”.Sinh viên cố gắng giải thích cho cô bằng những từ đơn giản nhất

“Cô nghĩ rằng cô chưa từng ăn,làm cách nào đó để hợp với các bạn . Mà các bạn đã đến đủ rồi, chúng ta đi chợ cùng nhau nhé!Hôm nay cô sẽ dạy các em món Thái luôn nhé!”. Nói xong cô chợt nhớ đến những đồ gia vị ở trong tủ, “Chúng ta sẽ làm những món cho thật ngon nhé!! Có tôm giăm cung, canh liêng, canh khiểu wan, canh xôm,những thứ khác …

Nguồn ảnh myopera

Khi mọi người đến đông đủ, sinh viên rôm rả phân công nhau xem ai làm việc gì bằng tiếng Việt. Sau đó Diệu Ninh lại quay sang hỏi: Cô ơi!Huyền bảo cô sẽ nấu món ăn Thái cho bọn em ăn. Cô sẽ nấu món gì vậy?cô im lặng bởi vì vẫn chưa quyết định dược sẽ nấu món gì. Hằng lắc tay cô gọi: cô ơi! “Cô nghĩ rằng cô sẽ nấu cho các em món canh gà nhé!”cô trả lời sau một hồi lâu suy nghĩ”. Nhưng mà phải có ai đó giúp cô với!. Cô tìm ai đó xung phong tự nguyện làm người giúp đỡ cô. Trong lòng cầu trời cho món Thái hôm nay ngon lành bởi vì lúc này chỉ có mỗi cô là người Thái mà thôi

Trên đường đi cả cô và sinh viên đều học từ mới tiếng Thái và tiếng Việt về thức ăn, rau, hoa quả, đồ sống các loại” Cô ơi!cái quả có màu xanh người Việt Nam gọi là quả Ổi thế người Thái gọi là quả gì hả cô?”

“Loại quả này ở nước Thái cũng có nhưng mà to hơn, người ta gọi nó là phờ rằng. Từ phờ rằng trong tiếng Thái có rất nhiều nghĩa, một là tên một loại hoa quả, thứ hai là từ để người Thái gọi những người tóc vàng đến từ phương Tây”cô giáo nói chậm chậm và cầm lên xem

“Thế còn cái này ạ?cái kia nữa cô….”các sinh viên đi sát bên cô và tranh nhau hỏi khiến cô trả lời không kịp. Đó là một cách học tốt vì học từ mới cùng với lòng ham hiểu biết sẽ nhớ được lâu hơn là việc chăm chăm chỉ đọc trong sách. Đây cũng là dịp tốt để cô học tiếng Việt bởi vì nếu cô cần mua thứ gì thì sẽ bảo người bán lấy cho cô được. Sau khi mua đồ đầy đủ,là lúc trở về nhà để chuẩn bị nấu ăn.Vinh, Xuân, Huyền, Ninh làm đầu bếp . Còn Phương thì đầu quân việc rửa bát cùng cô.

Việc nấu món ăn của các em không khó khăn lắm bởi mọi người cùng xắn tay vào giúp đỡ nhau. Người giúp nhặt rau, rửa thịt, người lại pha trò làm rộn ràng cả một góc bếp.Việc nấu ăn ở nhà cô đã trở thành niềm vui của mỗi sang thứ Tư. Ai muốn trổ tài khéo léo đều có dịp để thể hiện. Đây cũng là lúc mà cô giáo Thái xa nhà có thể dạy tiếng Thái cho các em luôn

“Cách nấu canh khiểu wan không khó đâu, nào!ai muốn tập không?”cô hỏi và đưa mắt nhìn những người phụ bếp

“Em ạ!” Vinh lên tiếng ngay lập tức. Có lẽ trong tương lai, Vinh sẽ là một đầu bếp khéo tay bởi vì cậu ấy thường thích tập nấu các món ăn mới. “Tốt lắm….chúng ta bắt đầu từ việc xào đồ nấu cùng với nước dừa. Phương lấy cho cô lọ nước dừa luôn nhé”. Cô bắt đầu bảo bước đầu tiên “Tiếp đó lấy thịt lợn hoặc thịt gà xào trộn lẫn vào. Hằng à!em mua thịt gì vậy?”cô quay sang hỏi. “Thịt gà ạ, đây thưa cô. Em rửa sạch sẽ rồi đấy cô ạ”. Hằng trả lời rành rọt đồng thời đưa thịt gà cho Vinh. “Cô ơi! khi thịt gà chín rồi thì làm gì tiếp theo ạ? em bỏ rau vào được không ạ?” Vinh hỏi cô. “Được em ạ, khi mọi thứ chín rồi thì em thử nếm thử xem có nhạt không, đã cay chưa rồi thêm gia vị vào” Cô quay lại trả lời. Nhưng trong lòng thì băn khoăn không biết món canh khiểu wan của mình thành kiểu gì, bởi vì từ trước đến nay cô chưa hề dạy cho ai làm món ăn Thái cả. Nhưng khi đã múc ra, bát canh khiểu wan có sự khéo tay của sinh viên Việt Nam trông thật ngon lành. Bát thứ nhất, bát thứ hai, bát thứ ba rồi đến bát cuối cùng lần lượt được múc ra khỏi bếp. Không ai biết cô đang mỉm cười nhẹ nhõm.

Theo văn hóa ẩm thực của người Việt Nam. Trước khi ăn thì cả người lớn lẫn trẻ nhỏ đều phải mời người khác ăn cơm. Người ít tuổi hơn phải mời người nhiều tuổi hơn. Điều đó có nghĩa là bất kì lúc nào chúng ta ngồi cùng mâm với người Việt nam, chúng ta cũng sẽ được nhận những câu như câu “Em mời cô, em mời tất cả mọi người”. Những câu này có thể dịch thành: Xin mời mọi người dùng bữa. Văn hóa này cũng có nét gợi nhắc đến văn hóa Thái bởi vì theo như lệ thường, khi người Thái ngồi ăn cơm với những người lớn tuổi hơn mình, họ sẽ chờ người có tuổi cao nhất cho phép bắt đầu ăn hoặc không thì cũng chờ cho người đó ăn trước đã sau đó mới bắt đầu ăn cùng nhau.

Nguồn ảnh godent

“Ồ! các món trông ngon quá đi mất!” Cô Beau nói sau khi bày các món lên bàn xong xuôi “Em mời cô, cô ơi món nào ngon nhất hả cô?” Ninh nói to: “cô thử món nem của em đi cô”. “Cô ơi!cô ăn rau tốt cho sức khỏe hơn đấy cô ạ”Vân Anh nói “Cô ăn rau, ăn nem rồi thì cô ăn canh của em luôn cô nhé!Vinh cũng mời cô nếm thử. “Cô ơi!món này ngon hơn: Sườn xào chua ngọt mà em đã cất công làm cho cô thử đấy” Ninh lấy đũa gắp mời cô

“được rồi, cô sẽ ăn hết tất cả mọi món luôn bởi các món mà các em đã hết lòng để nấu là những món ăn Việt Nam ngon nhất. Nhưng các em cũng phải nếm thử món canh Khiểu wan rồi sau đó nói luôn cho cô là trong canh khiểu wan có những gì nhé” đến phút cuối cùng mà cô vẫn không quên kiểm tra tiếng Thái của cả lớp. “Dạ, bọn em sẽ trả lời câu hỏi của cô sau khi bọn em ăn xong cô nhé!” - Huyền trả lời - “Nhưng mà cô à!cô thích món nào nhất ạ?”

Món ăn Thái, món ăn Việt Nam, món nào ngon hơn thì thật khó trả lời bởi mỗi người một sở thích nhưng điều giá trị nhất là việc học để biết được về văn hóa các món ăn và trong chuyện ăn uống của mỗi đất nước. Món ăn Thái thường tươi sống và cay nóng. Còn thức ăn Việt trong cách nhìn của người Thái là những thức ăn tốt cho cơ thể bởi vì hình dáng con gái Việt Nam đã bảo đảm được điều này. Bí quyết để có một cơ thể đẹp bắt nguồn từ thức ăn. Thế hôm nay bạn đã ăn đầy đủ ba bữa chưa?

Umarat Nilaphun
DP (dịch)

TapchiMonngon.com