| Nét thanh lịch trong bữa cơm của người Hà Nội |
|
|
|
|
“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”. Người Hà Nội vốn tinh tế và lịch lãm , cái nét thanh lịch ấy chẳng thấy đâu xa mà được thể hiện ngay trong cách ăn uống hay cụ thể hơn là trong mâm cơm hàng ngày của họ.
![]() Ảnh: 36phophuonghanoi Hà Nội xưa và nay cũng giống như những vùng miền đất nước, cũng theo truyền thống cả nhà cùng quây quần bên mâm cơm. Chỉ cần quan sát mâm cơm ngày lễ hay mâm cơm mời khách của người Hà Nội là thấy ngay được tính lịch sự và chu đáo trong đó. Trong một mâm cơm bao giờ cũng sẽ có rất nhiều món, mỗi món là một khẩu vị riêng. Đặc biệt là cách trang trí, bầy món ăn rất đẹp và hấp dẫn. Cách ăn cũng có một số quy định, mà hầu như người Hà Nội đều tuân thủ một cách tự nguyện, vui vẻ và nghiêm ngặt, trở thành thói quen, thành nếp sống không cần ai nhắc nhở nữa. Vào bữa ăn, một tục lệ không thể thiếu ở mỗi gia đình đó là “mời cơm”. Người ít tuổi mời người lớn tuổi trước với thá độ trân trọng, lễ phép. Người phụ nữ cao tuổi nhất thường là bà hoặc mẹ, hay chị gái lớn là người ngồi đầu nồi, người “cầm cân nảy mực” để vừa ăn vừa trông chừng, vừa xới cơm phục vụ cả nhà. ![]() Ảnh: buudienvietnam Trên mâm, miếng ngon nhất bao giờ cũng được gắp cho người cao tuổi nhất, nhưng dường như, miếng ngon ấy sẽ được truyền đi truyền lại để cuối cùng là vào bát người ít tuổi nhất, vào em bé nhất nhà...Câu cửa miệng “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” luôn được mọi người chú ý thực hiện trong mọi gia đình Hà Nội. Không ai được dùng chiếc muôi chung để múc canh mà húp trực tiếp vào đó, phải múc vào bát riêng của mình. Gắp thức ăn chấm nước chấm, không được kéo rê nó lên các đĩa thức ăn. Không được một tay vừa cầm đũa vừa cầm thìa để chan canh. Muốn cầm thìa thì phải bỏ đũa xuống đã. Cũng không được chéo đũa, nghĩa là có người đang gắp, mình phải chờ cho xong, Không nên tranh nhau khiến đĩa có hai ba đôi đũa, bát nước chấm có hai ba miếng chấm. Tuyệt đối ăn xong không được dựng đứng đũa lên mà “quệt mỏ”. Phải đi lau tay, rửa tay, lau miệng bằng nước, bằng khăn. Nay, có giấy ăn thật thuận tiện. Khi gắp, khi nhai, khi húp, không bao giờ được gây ra tiếng động, như xuỵt xoạp, như gõ bát lanh canh, như vứt cái thìa xuống mâm kêu xoảng. Cũng không được nói chuyện nhiều làm bắn nước bọt vào mâm cơm. Ngồi trên phản, xếp bằng tròn hay chân cao chân thấp, không được chống nẹ là kiểu chống khuỵu tay xuống đầu gối, khiến người bị lệch, hoặc ngồi bó gối khiến đầu rụt lại, gọi là đầu gối quá tai, kiểu người chỉ biết tham ăn, chỉ biết gục đầu xuống mà ăn... Thông thường, người dân Hà Nội bao giờ kinh tế cũng khá giả hơn các vùng khác. Cho dù là những người làm quan to cho đến những người đi làm thuê làm mướn , họ cũng không bao giờ bỏ bữa chính. Vì thế ở dưới quê người ta thường nói “ Giàu thú quê không bằng ngồi lê thành phố “ là thế. Thế nhưng hai bữa cơm chính của người Hà Nội cho đến nay đã thay đổi chút ít. Nhiều gia đình chỉ có một bữa chính vào buổi chiều; còn bữa trưa, tiện ở đâu thì ăn ở đấy. Cơm bụi, cơm cơ quan, cơm hộp, trẻ em thì ở bán trú, nên đơn giản đi, do đó cũng mất đi một phần thân mật, ấm cúng. Chỉ còn bữa chiều là lúc có đầy đủ cả nhà. Bữa cơm đó không chỉ là một nét sinh hoạt giải quyết nhu cầu ăn uống hằng ngày, nó không chỉ là sự sum họp trong gia đình mà đối với người Hà Nội bữa cơm còn thể hiện sự tế nhị, lịch lãm, hội tụ những nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội. Phạm Thảo TapchiMonngon Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|









