Thân thương xôi cọ quê mình

Ai đã từng lớn lên trên mảnh đất Phú Thọ mà chẳng nhớ đến nao lòng những chiều thả trâu trên đồi cọ, tối về được hít hà cái món xôi cọ thơm phức, ngào ngạt hương rừng. Cái hương, cái vị ấy mãi quấn quýt với tuổi thơ tôi và chẳng biết từ khi nào nó đã trở thành món thương, món nhớ của đời tôi .

Ảnh: phagia.com.vn

Quê tôi nổi tiếng với những đồi cọ xanh rì, cuộc sống của người dân quanh năm gắn bó với cây cọ. chẳng thế mà nó đã từng đi vào câu thơ:

“Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt, bến nước Bình Ca”

Nếu bạn đã từng được đi thăm rừng cọ bạt ngàn, từng nhìn thấy cọ lớn lên trên khô cằn đá sỏi, bằng cái nắng miền trung du phỏng rát chân trần thì khi đứng dưới tán cọ xanh tự lòng đã thấy yêu cây cọ lắm. Hồi còn bé, gia đình khó khăn, bữa ăn của cả nhà ngoài cơm trắng còn độn cả những củ sắn và những quả cọ. Thế mà tôi vẫn hò hởi làm sao khi mỗi lần mẹ lên đồi trẩy cọ về đồ xôi. Mẹ đã từng nhắc nhở tôi “ Ngày xưa quê mình nghèo lắm¸ chính những cây cọ và quả cọ kia đã nuôi sống quê mình đấy con ạ”. Những buồng cọ mới được trẩy về sai trĩu quả với những trái cọ bầu tròn cằng, nâu bóng được phủ một lớp mỡ thiên nhiên qua bàn tay mẹ lại trở thành món ăn cho cả gia đình.

Cọ trẩy trên đồi về, được mẹ rắc một dúm cật nứa rồi xóc đều tay hồi lâu. Lớp vỏ lụa đen nâu, mỏng tang bao bọc trái cọ đã bị cật nứa sắc lẹm cứa gọn, thay vào đó là những viên kẹo hồng hồng. Mẹ bảo rằng đây là công đoạn khá quan trọng, không thể bỏ qua được bởi lẽ chất chát đắng của quả cọ nằm ở lớp vỏ lụa này và được thay bằng vị ngọt đậm, béo ngậy.

Ảnh: tathy.com

Tôi vừa đun nước nóng vừa ngồi nhìn những công đoạn mẹ làm. Đợi nước sôi mẹ pha thêm chút nước lạnh cho âm ấm rồi bỏ cọ và để om. Mới có 15 phút mà hương cọ đã tỏa ra ngào ngạt cả căn bếp. Mẹ ngôi tỉ mỉ tách từng phần thịt của quả cọ rồi đem trộn với gạo nếp. Có lẽ nó được dùng thay quả gấc như người ta vẫn thường đồ xôi gấc. Cái hương thơm của cọ quyện lẫn với mùi gạo nếp khiến cho tôi dường như không cưỡng lại được khi mỗi lần thả trâu trên đồi về. Trước kia mẹ thường làm sẵn một lọ muối vừng, để tiện hôm nào đồ xôi cọ thì sẵn có lọ vừng đó, chỉ cần bỏ ra là ăn. Xôi cọ chấm với muối vừng cứ như một cặp song sinh vậy. Nhưng nếu ai mới ăn lần đầu thì vẫn không quen được cái vị chát, hơi dắng của quả cọ. Thế mới biết không phải ai cũng có thê cảm nhận hết được cái vị béo, ngậy, thơm mùi hương rừng của món xôi cọ này được.

Sơn Anh – ĐH Văn Hóa