Tục lệ thi nấu cơm hàng năm được gắn với truyền thuyết Hùng Vương và Tản Viên. Người ta cho rằng tục nấu cơm thi là để ghi nhớ việc Vua Hùng dạy bảo các công chúa nấu cơm thi. Nhưng nấu cơm lại ở những điều kiện hết sức khó khăn như vừa đi vừa nấu, gánh nồi mà nấu, ăn mía lấy bã làm củi hay cọ sát các thanh giang vào nhau để lấy lửa…thế mà người thi vẫn nấu được cơm ngon.

Mỗi đội còn gọi là bếp tham gia từ 3-4 người, không phân biệt nam, nữ, tuổi tác. Nguyên vật liệu chuẩn bị cho một bếp: lúa tốt khoảng 2kg, gà trống một con nặng khoảng 1kg, ngoài ra còn có cối gỗ để giã lúa thành gạo, củi, giá đựng gạo, nước, hai chiếc nồi để thổi cơm và luộc gà, dao, thớt, đĩa gốm sứ, hoa và một vài phụ kiện khác. Để công bằng thì tất cả những nguyên liệu đều được ban giám khảo cấp cho các đội từ trước. Đặc biệt, không được dùng diêm hay bật lửa mà phải dùng một vật lấy lửa nhờ ma sát. Đó là một ống gỗ hình trụ có đục một lỗ xiên ngang, đường kính luồn một sợi dây bện bằng cật dây dang luồn qua vừa khít. Người lấy lửa phải kéo liên tục sợi dây cho đến khi ma sát giữa sợi dây và gỗ tóe lửa thì đưa nắm bùi nhùi và tiếp lửa rồi bụm hai bàn tay lại thổi cho lửa bùng lên để nhóm bếp ( cách lấy lửa này theo truyền thuyết Sơn Tinh làm lửa được lưu truyền ở Phú Thọ). Việc lấy lửa là công việc người thi phải hết sức kiên trì, khéo léo không để dây bị đứt sẽ làm mất điểm thời gian và vì các khâu nấu nướng bắt buộc phải có lửa mới thực hiện được. Thường thì thời gian lấy lửa bằng với thời gian giã thóc, mổ gà.

Trống hiệu nổi lên tất cả lao vào cuộc thi. Một không khí thật khẩn trương và nhộn nhịp, người lấy lửa, người giã thóc rồi sàng sẩy, vo gạo, người thì chuẩn bị củi đun. Tất cả đều phải đảm bảo yêu cầu sao cho gạo phải chín đều, dẻo, không bị cháy, khét, giữ được mùi thơm, ngon. Trong sự hân hoan của tiếng hò reo, tiếng trống thúc dục. Nếu không bình tĩnh thì rất dễ làm hỏng món ăn.

 Cơm chín tới, gà luộc xong là khâu trình bày. Gà được ngậm hoa hồng và để giữa đĩa cơm. Người chấm sẽ nếm cơm, thịt gà của từng bếp. Đây cũng là thời điểm hồi hộp và rất vui vẻ của cả người thi lẫn người xem. Điểm số được đánh giá về các mặt thời gian hoàn thiện mâm cỗ, chất lượng món ăn, nghệ thuật trình bày cỗ và chấp hành đúng quy chế của cuộc thi. Cuối cùng tất cả các mâm cỗ được phá cho tất cả các nhà và quan khách cùng hưởng coi như hưởng lộc tổ tiên ban cho trong lễ hội.

                                                                                 
            Thảo Phạm
                                                                                    TapchiMonngon.com

---

• 17/07/2012 07:13 - Nắng mùa hạ
• 15/07/2012 07:13 - Một lần thưởng thức nem vuông phố cổ
• 08/06/2012 08:40 - Những đầu bếp Tây đam mê món Việt
• 08/06/2012 08:40 - Chè đậu đen đặc
• 08/06/2012 08:40 - Ăn đậu đỏ có thể giúp giảm cân

• 10/05/2011 08:07 - Du lịch Hội An thưởng thức Cơm gà
• 04/05/2011 07:32 - Cơm lam Hòa Bình
• 29/04/2011 08:00 - Những gánh hàng rong ở Huế
• 27/04/2011 18:21 - Về vùng Tây Nguyên thưởng thức cà đắng
• 16/04/2011 08:07 - Nét tinh hoa trong món dưa muối Việt Nam

• 09/04/2011 05:02 - Bánh chưng, bánh dày trong ngày giỗ Tổ vua Hùng
• 08/04/2011 08:12 - Về làng Đình Bảng ăn bánh phu thê
• 08/04/2011 06:40 - Bánh bà xã
• 07/04/2011 07:50 - Hương vị bánh tai Phú Thọ
• 06/04/2011 08:31 - Khám phá các nền ẩm thực nổi tiếng trên thế giới

---