Tết xuân của Trung Quốc

Cũng như người phương Tây ăn ngày tết Nô-en, tết xuân là ngày tết lớn nhất và long trọng nhất của người Trung Quốc, tùy theo sự biến đổi của thời đại, cách ăn tết của người dân cũng đang thay đổi, nhưng vị trí của tết xuân trong cuộc sống và trong ý thức của người dân thì không gì có thể thay thế được.

Về tết Xuân của người Trung Quốc thì được biết đã có 4 nghìn năm lịch sử, nhưng lúc đầu không gọi là tết Xuân, cũng không có ngày cố định. Đến năm 2100 trước công nguyên, người ta tính theo thời gian sao mộc quay một vòng là một tuổi, nên gọi tết Xuân là “Tuế”. Năm 1000 trước công nguyên, người ta lấy “niên” để đại biểu cho tết Xuân. Lúc đó “Niên” có hàm ý là ngũ cốc đầy nhà, được mùa gỏi là “hữu niên”, được bội thu thì gọi là “đại hữu niên”.

Theo tập tục dân gian của Trung Quốc, ý nghĩa rộng của tết Xuân là bắt đầu từ ngày 23 tháng chạp âm lịch, kéo dài đến ngày rằm tháng giêng năm mới, trước sau khoảng 3 tuần. Trong thời gian này ngày 30 tháng chạp giao thừa và mồng một tết là một ngày một đêm long trọng nhất, có thể nói là cao trào của ngày tết.

Để đón chào ngày tết, từ thành phố đến nông thôn, mọi người chuẩn bị rất nhiều họat động. Ở nông thôn, công tác chuẩn bị cho ngày tết được bắt đầu từ đầu tháng chạp, nhà nào nhà nấy quét dọn nhà cửa, giặt giũ, phơi phóng với ý là gột bỏ rủi ro của năm cũ, đón mừng sự may mắn của năm mới. Mọi người trong gia đình không ngừng mua sắm hàng tết, như: bánh, kẹo, thịt, cá, hoa quả… để ăn uống và tiếp khách trong dịp tết. Ở các thành phố lớn, công tác chuẩn bị ngày tết cũng được bắt đầu rất sớm, các cơ quan văn hoá, các đoàn ca múa chuẩn bị các tiết mục văn nghệ phong phú, đa dạng, đài truyền hình tập dượt các buổi dạ hội, các công viên lớn mở ngày “hội chùa” truyền thống, dành cho du khách sự vui chơi giải trí nhiều hơn ngày thường, các cửa hàng bách hóa lấy hàng từ các nơi trong toàn quốc để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng trong ngày tết, từng có một thống kê cho thấy, mức tiêu dùng của người dân Trung Quốc trong ngày tết, chiếm 1/3 thậm chí nhiều hơn mức tiêu dùng trong cả năm.

Ở các nơi Trung Quốc, người dân ăn tết với nhiều tập tục truyền thống khác nhau, nhưng tối 30 tết cả gia đình quây quần cùng ăn bữa đoàn tụ, thì bất kể là miền Nam hay miền Bắc đều không thể thiếu được. Ở miền Nam, bữa cơm đoàn tụ thường có mười mấy món, trong đó nhất định phải có đậu phụ và cá, bởi vì trong chữ Hán hai từ này đồng âm với từ “phú quý, dư thừa”. Ở miền Bắc, trong bữa cơm đoàn tụ thường là ăn sủi cảo, cả gia đình cùng gói, sủi cảo vỏ làm bằng bột mỳ hình tròn cán mỏng, gói thịt rất thơm ngon, luộc chín, bỏ nước chấm, cả gia đình quây quần bên mâm ăn một bữa cơm vui vẻ.

Đêm giao thừa phải “thủ tuế”, đêm hôm đó mọi người tiễn đưa năm cũ, đón mừng năm mới. Trước kia, khi năm mới đến, mọi người đốt pháo để đón mừng. Đây là bắt nguồn từ tập tục xua đuổi tà ma, nhưng do nguyên nhân an toàn và ô nhiễm nên trong nội thành Bắc Kinh và một số thành phố lớn đã không đốt pháo. Đến mồng một tết, cả gia đình già, trẻ, gái trai mặc quần áo mới bắt đầu đón khách đến chúc tết hoặc đi chúc tết. Khi gặp nhau đều chúc nhau những câu tốt lành như: năm mới mạnh khỏe, may mắn… sau đó mời về nhà uống trà, ăn bánh kẹo, chuyện trò. Nếu như trong năm qua bạn bè và người thân có xích mích, thì tết đến đi chúc tết lẫn nhau sẽ thông cảm và cho qua chuyện.

Những họat động trong ngày tết phong phú đa dạng, có nơi biểu diễn tuồng kịch, văn nghệ, chiếu phim, có chỗ múa sư tử, đi cà kheo, đi hội chùa, khắp nơi tràn ngập bầu không khí tưng bừng của ngày tết. Trong dịp tết các đài truyền hình sắp xếp rất nhiều chương trình hay phù hợp với khán giả trong ở độ tuổi khác nhau.

Dán câu đối, tranh tết, thắp đèn lồng là hoạt động được người dân ưa thích. Trong dịp tết, trên thị trường bán rất nhiều câu đối và tranh tết phản ánh cuộc sống hạnh phúc, lao động vui vẻ của người dân và các loại hoa, sơn thủy hữu tình để người ta lực trọn. Hội hoa đăng trong dịp tết cũng là một hoạt động hết sức sôi nổi, hoa đăng là đồ thủ công truyền thống trong dân gian của Trung Quốc, trước đây nghệ thuật làm hoa đăng cũng rất hưng thịnh, trên hoa đăng có in đủ các hình thù động vật, phong cảnh, nhân vật anh hùng… với nhiều tạo hình khác nhau.

Theo đà đời sống của người dân không ngừng nâng cao, phương thức ăn tết của người dân cũng đang có sự thay đổi. Trong đó đi du lịch đang trở thành cách ăn tết thời thượng của người dân Trung Quốc.

Vân Minh (St)
Theo BBC