Mối “thâm tình” giữa rượu Sake và hoa anh đào

Nếu như Nhật Bản được thế giới cũng như Việt Nam biết đến là xứ sở hoa anh đào thì chắc hẳn người ta cũng không thể quên một “người bạn tri kỷ, tương giao” không thể thiếu trong mỗi dịp xuân thưởng hoa anh đào. Người bạn tri kỷ được nhắc đến ở đây chính là rượu Sake.

Nguồn ảnh: vzone

Rượu Sake đã đóng một vai trò quan trọng trong đời sống và văn hóa ẩm thực Nhật Bản suốt hai ngàn năm qua. Theo tư liệu lịch sử, người Nhật bắt đầu làm rượu Sake vào khoảng thế kỷ 3 trước công nguyên, khi mà người ta bắt đầu trồng lúa nước. Các kỹ thuật nấu Sake thời kỳ Heian được thể hiện tập trung qua cách nấu rượu Hadaisen, một “nhãn hiệu” nổi tiếng trong loại rượu Soboshu được nấu tại các chùa. Hadaisen được coi là thứ seishu đầu tiên và cũng là thứ Sake đầu tiên.

Gạo là nguồn lương thực chủ yếu của người Nhật, đồng thời cũng là nguyên liệu để tạo nên rượu Sake. Gạo để làm rượu phải được xay xát kỹ và phải là gạo Sakamai. Đây là loại gạo có hạt lớn hơn gạo thường và mềm hơn, chỉ được trồng ở một số vùng nhất định với kỹ thuật canh tác hết sức phức tạp. Yếu tố quan trọng đối với vị của Sake là nước vì nước chiếm đến 80% tổng số nguyên liệu. Nước dùng để sản xuất rượu thường là nước ngầm qua quá trình nước mưa ngấm vào đất ở các vùng núi tạo nên. Dưới sự tác động của một loài vi khuẩn gọi là Koji và men rượu Sake sẽ cho ra rượu Sake. Người ta ủ Sake vào thời điểm lạnh nhất của mùa đông và sử dụng gạo vừa gặt trong mùa thu năm đó. Yếu tố quyết định cho ra một mẻ rượu ngon chính là ở kinh nghiệm, sự cảm nhận tinh tế của người nấu rượu.

Lò nấu rượu Sake. Nguồn ảnh: fuji

Đối với người dân ở xứ sở hoa anh đào này, rượu Sake không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống trong bữa ăn mà nó mang một ý nghĩa tôn giáo - tâm linh sâu sắc. Rượu Sake không chỉ là cầu nối tình cảm giữa con người với con người mà còn nối con người với thần linh. Chính vì thế, rượu Sake giữ vai trò rất quan trọng trong nhiều lễ hội tôn giáo, các dịp lễ quan trọng hoặc khi ngắm vẻ đẹp của thiên nhiên, nhất là ngắm hoa anh đào.

Vào mùa đông cây anh đào trụi lá, những cành khẳng khiu vui đùa với gió đông. Xứ Phù Tang có tháng Giêng giá buốt, tháng Hai lạnh giá, tháng Ba là tháng giao thời giữa đông và xuân. Giai đoạn giao thời này chính là thời điểm đẹp nhất cho cây anh đào “cựa mình”, “dụi mắt”, hé những chồi non nảy nộc, mầm nụ bắt đầu ra nụ và “bình thản” chờ đợi cho tiết trời trở ấm thì bung nở ra hoa. Cuống hoa anh đào màu hồng đậm và thân cuống có màu xanh lá. Mỗi đóa anh đào chỉ có đúng 5 cánh hoa nằm cạnh nhau, tạo cho hoa một hình dáng cân đối. Các cánh hoa rất mỏng và mịn, một chút hồng nhạt trên các đầu cánh hoa hay một chút hồng đậm ở dưới cánh hoa cộng với những giọt sương sớm long lanh “tinh nghịch” còn đọng lại trên cánh hoa cũng đủ làm lay động bao lòng người thổn thức.

Nguồn ảnh: tins

Khi hoa anh đào nở rộ, người dân Nhật Bản háo hức cùng bạn bè, người thân tổ chức các bữa tiệc Hanami dưới tán anh đào, bên trên hoa nở rộ trắng xóa giữa nền trời xanh biếc. Hanami hay còn gọi Lễ hội ngắm hoa anh đào được kéo dài bằng mùa hoa nah đào nở, tức cuối tháng Ba đầu tháng Tư.

Tất cả mọi tầng lớp dân chúng đều ngắm hoa theo cách riêng của mình. Dù là Hanami của Hoàng gia, quan chức hay giới bình dân… thì cũng đều ngắm hoa đào, uống rượu, thưởng thức những món ăn truyền thống Nhật Bản. Tại lễ hội hoa anh đào, người nào cũng vui vẻ, cởi mở và sẵn lòng mời khách lạ những món ăn, đồ uống mà họ mang theo. Họ bày những bàn tiệc nhỏ dưới gốc anh đào, dưới lối đi hoặc cạnh bờ sông, vừa ăn tiệc vừa thưởng hoa, mang lại cảm giác thư giãn hiếm hoi trong cuộc sống bộn bề và nhiều áp lực.

Trên bàn tiệc những món ăn đủ màu sắc như Sushi, Sashami, cơm hộp Bento… rất hấp dẫn và ngon mắt. Rượu Sake được đựng trong bình Choshi với màu đỏ và màu đen bóng, chén uống rượu là Sakazuki. Rượu Sake có thể uống nóng hoặc uống lạnh. Người uống không tự rót vào ly của mình, họ đợi người khác rót đầy ly cạn của mình. Những người khác thì mong được rót rượu, và họ hăng hái làm như vậy ngay khi học nhìn thấy một ly cạn. Nếu một ly rượu không uống cạn hoàn toàn, nó sẽ không được rót đầy. Khi uống rượu trước người lớn tuổi, bạn nên xoay lưng lại và sau đó mới uống để thể hiện sự tôn trọng.

Nguồn ảnh: kyoto

Bên gốc cây anh đào, các cụ già ngồi uống rượu Sake. Trong khi uống, nếu có một cánh hoa rơi rụng vào chén rượu thì mọi người thường hân hoan cho đó là sự báo hiệu của một năm nhiều may mắn. Còn gì thú vị hơn khi giữa không gian đất trời bung nở hoa đào trắng xóa, ăn một miếng Sashami, nhấp một chút rượu Sake nóng, lòng người với thiên nhiên hòa vào làm một. Uống thậm chậm để rượu ngấm từ từ, qua đầu lưỡi, gốc lưỡi, rồi nóng bừng lên trong dòng máu đang chảy qua từng ngóc ngách của cơ thể. Để cảm nhận vị ngọt, vị chua, cay, đắng, the the của rượu. Mùi hương của rượu Sake trong miệng sẽ tràn qua mũi, tạo cảm giác mạnh cho cả vị giác và khứu giác. Hương rượu hương hoa hòa quyện nâng lòng người bay bổng vào cõi thực cõi mơ.

Nhìn hoa nở, xem hoa nở, ngắm hoa nở và rồi thì nhìn hoa rụng, xem hoa rụng, ngắm hoa rụng, không ai có thể cầm lòng mà lạnh lùng bỏ đi. Thời gian mà thiên nhiên ban tặng cho loài hoa đẹp ấy chỉ có 10 ngày từ lúc hoa nở cho đến khi hoa rụng. Thời gian thật quá ngắn và khắc nghiệt đối với một loài hoa đẹp. Hoa ra đi tức là hoa rụng, nhưng hoa anh đào lại đẹp nhất là khi hoa rụng.

Nguồn ảnh: amthuc

Hoa anh đào không rụng như những loại hoa khác, cuống hoa không vội lìa cành, không rơi rụng từng đóa mà hoa lại rụng từng cánh hoa một. Năm cánh hoa lần lượt thay phiên nhau nhẹ nhàng tung bay theo từng cơn gió vô tình. Mải vui mà quên mất có một bàn tay vô hình đang cố níu giữ một mùa xuân của đất trời. Cánh hoa màu trắng hồng đã mỏng, đã nhẹ, đã mong manh thế đấy nhưng hương rượu cũng không đủ sức để níu kéo mà chỉ có thể buồn bã, quyến luyến nhìn từng cánh hoa lần lượt rời bỏ mình. Để rồi nén lòng chờ đợi cuộc hội ngộ vào mùa xuân sang năm. Phải chăng đây chính là mối thâm tình bao đời nay giữa rượu Sake và hoa anh đào.

Hạnh Ngọc
TapchiMonngon.com