Hương mơ về trên phố

Đã thấy những gánh hàng mơ vàng ruộm, đẹp như một bức tranh đầu hạ mà người nghệ sĩ cất công dựng lên bằng cả tâm huyết của mình chen chân trên khắp phố phường Hà Nội. Đã thấy nắng mới, tinh khôi trở về “tiễn” những cơn gió lạnh cuối đông gọi mùa.Vậy là mùa mơ lại về như một cái hẹn làm bâng khuâng xao xuyến những tâm hồn nhạy cảm.

Những bông hoa mơ trắng ngần.Nguồn ảnh: myopera

Trước tết âm lịch, trong tiết trời buốt giá, khi những cành đào còn gầy guộc với những nốt sần bám dọc theo cuống hứa hẹn những nụ đào trổ bông thì hoa mơ đã nở trắng rừng Tây Bắc. Cánh hoa trắng muốt nở tung xen kẽ với những nụ hoa tròn xinh xinh bên búp lá non xanh nõn. Không đằm thắm như hoa đào, hoa mơ có một màu trắng tinh khôi rung rinh cười trong nắng xuân, âm thầm tô điểm làm cho núi rừng Tây Bắc càng trở nên quyến rũ. Thấp thoáng trong rừng hoa trắng xóa, những chiếc váy xanh đỏ của các cô gái Mông, tiếng nói cười khúc khích xen tiếng chim rừng lảnh lót, tiếng vó ngựa xa xa vẳng lại cùng với tiếng khèn của các chàng trai Mông “nỉ non”gọi bạn tình đi chơi, tạo nên một không khí xuân tuyệt vời.

Xuân qua, khi hoa đã rụng hết, lấp ló sau đám lá xanh là những quả mơ non xanh xanh, xinh xinh e ấp. Quả mơ non mới chỉ bằng hạt đậu, dáng hình thon dài với cái đầu nhọn, mình phủ những lông tơ trắng mịn màng, thẹn thùng nép sát vào cành hứa hẹn một trái mơ “đương thì con gái” mỡ màng, thơm ngon.

Những trái mơ xanh e ấp dịu dàng trong sương sớm. Nguồn ảnh: ttvn

Cuối tháng 3 lịch trăng con gái là rừng mơ vùng cao vào mùa trái chín, tỏa hương thơm ngào ngạt. Quả mơ màu vàng sẫm, ngoài vỏ có lông tơ mịn như nhung, trên nền vàng như sương gió thiên nhiên nhuộm bằng thời gian ấy, ẩn hiện những mảnh màu tươi đỏ li ti, như một thứ má hồng trời cho, một thứ điểm tô của duyên thì con gái đương tuổi cập kê hêt sức riêng biệt không ai có thể bắt chước sắc đẹp này. Màu vàng của mơ chín là một màu đặc trưng đến nỗi người ta dùng “vàng mơ” để diễn tả một sắc vàng. Hương mơ chín thật khó tả, nó ngan ngát, dìu dìu, ngọt ngào…

Lúc ấy thương lái khắp nơi không quản đường xa, lên rừng mơ Tây Bắc mang đặc sản núi rừng này về Hà Nội. Người dân thành thị thấy mơ là thích lắm.

Sẽ chẳng có gì lạ lẫm, khi mùa mơ về, đi đâu trên phố Hà Nội ta cùng bắt gặp hình ảnh các bà các cô gánh hàng mơ thơm lừng đi bán. Cô gái ngồi giữa, hai bên quang gánh là hai mẹt mơ xếp cao dần như hai quả đồi bằng những viên ngọc màu vàng, hương thơm thoảng xa mời gọi những vị khách qua đường. Khách đi qua, không ai là không bị níu lòng, khó có thể hờ hững, chối từ mà bỏ đi như “người không quen biết”. Lại ghé tay vào cẩn thận, tỉ mẩn chọn từng mớ đều màu vàng ươm, lũ trẻ nghịch ngợm chạy quanh nhón lấy vài quả chấm muối ớt mà vẫn nhăn mặt cả thèm. Mấy em gái thì tần ngần cầm quả mơ chà lên má, đôi mắt lim dim tận hưởng cảm giác mịn màng của lớp vỏ nhung thơm, mới khoan khoái làm sao.

Mơ ngon đầu mùa. Nguồn ảnh: dinhduong

Nhấm nháp vị chua hương ngọt, yêu cả cái đắng nhờ nhợ từ quả mơ, từ cái hạt mơ có một đầu nhọn, ngậm lấy nó, lấy đầu lưỡi lùa nó qua phải rồi qua trái, cho nó rong chơi, cho ta thỏa khát khao hàng giờ không chán. Cắn một miếng ngập chân răng, thịt mơ giòn tan, rau ráu dưới hàm răng và những thức sau, mà cái vẻ mặt tươi xanh tốt trông dịu mát và đỡ khát cho cơ thể. Ai nghe thấy tiếng mơ giòn tan cùng tiếng xuýt xoa, cái nhăn mặt đến ngộ nghĩnh thì theo phản xạ hết sức tự nhiên, không ngại ngùng mà cầm lòng tiết nước miếng thèm thuồng vị chua chua đó.

Quả mơ qua một hành trình dài vẫn mãi là tinh hoa nơi rẻo cao. Nên khi vào phố càng trở nên quý, bởi nó đến một nơi mà người ta biết, hiểu và trân trọng. Điều đó lý giải tại sao, người Hà Nội vẫn đón mùa mơ về bằng tất cả những hoài niệm quá vãng cho riêng những tâm hồn có tình. Nghe tiếng rao mơ, bắt gặp hình ảnh ngan ngát màu đó là thể nào lòng người cũng thấy rộ lên bao cảm xúc.

Những gánh mơ buổi xưa, buổi nay và có lẽ đến cả mai sau vẫn mãi là biểu tượng cho sợi dây tình cảm keo sơn hai miền nam bắc. Gánh mơ là cả một sự gợi nhớ đến thiết tha, đến mùa gửi theo hành trình những con tàu vào nam thể nào cũng làm lay động bao nỗi nhớ Hà Nội. Bởi một lẽ đơn giản, người phương Nam sống giữa xứ hoa quả nhiệt đới chỉ thèm mỗi hương vị ngọt thơm của núi rừng Tây Bắc.

Bằng kinh nghiệm truyền thống, sự tinh tế, từ lâu mơ đã được người Hà Nội căn cứ theo mùi vị và màu sắc mà chia thành bốn loại khác nhau: mơ đào, mơ chấm son, mơ bồ hóng và mơ nứa. Dù có biết bao nhiêu hương vị mơ ngon của núi rừng, thì ngon nhất và chinh phục nhất vẫn là mơ Hương Sơn. Chẳng biết có phải nhờ thổ nhưỡng đặc biệt của vùng núi đá vôi nên mơ Hương Sơn nổi tiếng khắp đất Bắc bởi quả to, hạt nhỏ, cùi dày và mọng nước, vị chua nhẹ, thanh mà không gắt.

Nguồn ảnh: dinhduong

Quả mơ được các bà nội trợ Hà thành biến thành thức uống giải khát chua chua mát mát trong gia đình vào ngày hè nóng nực. Còn gì sảng khoái hơn khi giữa trưa nắng nóng được giải khát bằng một lỳ mơ ngâm chua ngọt. Cái vị chua, ngọt, mát cứ thấm dần nơi đầu lưỡi cho đến tận ruột, gan làm cái nóng tiêu tan. Hương vị thanh tao đó giản dị và quyến rũ đến mê hồn.

Một ngạc nhiên thú vị khi lần giở lại những trang lịch sử Hà thành, từ lâu rượu mơ cùng với rượu làng Vân, rượu đế, rượu vò… đã ăn sâu vào tập quán phong tục của đất kinh kỳ và nổi tiếng cả nước. Rượu mơ gồm có hai loại là rượu mơ chín và rượu mơ xanh hay còn gọi bằng cái tên hết sức thi vị “thanh mai tửu”. Rượu mơ chín uống có vị ngon, hơi ngọt còn rượu mơ xanh lại hơi chát, hơi chua và mùi nồng, “bốc” hơn. “Thanh mai tửu” nổi tiếng bởi vẻ đẹp thanh tao của nó. Các danh sĩ thời xưa thường thưởng ngoạn ngắm trăng với rượu thanh mai. Trong cái rét tê người của mùa đông miền bắc, nhấp một chén rượu chúc xuân, cảm nhận vị cay cay đăng đắng nơi đầu lưỡi, hơi nóng chảy đều trong huyết quản, cơ thể ấm dần lên, cảm giác như thực như mơ, “phiêu phiêu”, “say say” theo những vần thơ: Thơ thẩn rừng chiều một khách thơ/ Say nhìn xa rặng núi xanh lơ/ Khí trời lạnh lẽo và trong trẻo/ Thấp thoáng rừng mơ cô hái mơ… lãng mạn và tình tứ đến vô cùng.

Cuốn đi trong chuỗi ngày bận rộn đời thường… quả mơ sẽ là hồi nhớ, sẽ là thời gian, sẽ thành mơ ước… ta nâng trên tay trái mơ vàng ửng, chua một thời con gái, chua một thửa học trò, chua như trêu đùa… Thưởng mơ mùa hè là thưởng tất cả sự đắm say tình nghĩa đó. Sẽ chẳng khó hiểu khi mà thấp thoáng thấy gánh hàng qua phố lại nghe thấy hương mơ ngập đất trời.

Hạnh Ngọc
TapchiMonngon.com